ประวัติความเป็นมา

 

ผู้ไท เมืองหนองสูง คือผู้ไทดำ ถิ่นกำเนิดมาจากเมืองนาน้อยอ้อยหนู เมืองแถน ปัจจุบันคือ เมืองเดียนเบียนฟู อยู่ในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเวียดนาม (เวียดนามเหนือ) เกิดความแห้งแล้งกันดาร จึง “อพยพ” มาตั้งเมืองใหม่ที่เมืองวังและเมืองคำอ้อ ซึ่งอยู่ในแขวงสะหวัณเขต สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวในปัจจุบัน ในรัชสมัยของสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยมีท้าวสีหนาม (สิงห์) เจ้าเมืองคำอ้อ เป็นผู้นำ ได้พาผู้คนเมืองคำอ้อ ๘๑๖ คน เมืองวัง ๘๕๒ คน รวมจำนวน ๑,๖๕๘ คน “อพยพ” ข้ามแม่น้ำโขงมาขึ้นฝั่งประเทศไทย ที่ท่าเมืองมุกดาหาร

BOY_0671

(อนุเสาวรีย์ พระไกรสรราช เจ้าเมืองหนองสูง)

เจ้าเมืองมุกดาหาร อนุญาตให้มาตั้งถิ่นฐานอยู่ดงบังอี่ แขวงเมืองมุกดาหาร ต่อมาได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม จากพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวให้ตั้งบ้านหนองสูง เป็น “เมืองหนองสูง” โดยมีสารตราตั้งเมืองและเจ้าเมือง เมื่อวันศุกร์ แรม ๑๑ ค่ำ เดือน ๘ ปีมะโรง จ.ศ.๑๒๑๖ ตรงกับวันที่ ๙ สิงหาคม พ.ศ.๒๓๘๗ ให้ท้าวสีหนาม (สิงห์) เป็นเจ้าเมืองหนองสูง ชื่อ “พระไกรสรราช” ทำราชการขึ้นกับเมืองมุกดาหาร เมืองหนองสูง มีฐานะเป็นเมืองจัตวา ขึ้นเมืองมุกดาหาร นับแต่นั้นมา มีเจ้าเมืองขึ้นครองเมืองติดต่อกันมา ๓ ท่านคือ

๑.ท้าวสีหนาม (สิงห์) เป็นพระไกรสรราช
๒.ท้าวลุน เป็นพระไกรสรราชที่ ๒
๓.ท้าวราชอาต (น้องท้าวสีหนาม) เป็นพระไกรสรราชที่ ๓

หลังจากเจ้าเมืองคนสุดท้ายถึงแก่กรรม เป็นช่วงที่ พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงให้มีการปรับปรุงการปกครอง จึงยังไม่ดำเนินการแต่งตั้งเจ้าเมืองสืบแทน คงมีแต่ “ผู้รักษาเมือง” เป็นผู้ทำการแทนเจ้าเมือง สืบต่อมา ๓ ท่าน คือ

๑.หลวงอำนาจณรงค์ (บุศย์)
๒.หลวงทรงฤทธิรอน (เสือ)
๓.หลวงชะนาจ อาจวิชัย (ตาอุปฮาต)

พ.ศ.๒๔๕๑ เมืองหนองสูง ถูกยุบ เป็นอำเภอหนองสูง พร้อมกับย้ายที่ว่าการอำเภอ ไปตั้งที่อำเภอนาแก

ปัจจุบันคือ อำเภอนาแก จังหวัดนครพนม แต่ยังคงเรียกชื่อว่า อำเภอ “หนองสูง” ตามเดิม รวมเวลาที่เมืองหนองสูง ตั้งเป็นเมืองได้ ๖๓ ปี ส่วนบ้านหนองสูงเดิม หลังจากถูกยุบ เป็นอำเภอแล้ว ได้ลดฐานะลงเป็นตำบลหนองสูง ขึ้นกับอำเภอมุกดาหาร กับเมืองนครพนมอีกทอดหนึ่ง

๒๔ เมษายน ๒๔๖๑ กระทรวงมหาดไทย ได้ออกประกาศเสนาบดีกระทรวงมหาดไทย เปลี่ยนชื่ออำเภอหนองสูง ซึ่งตั้งที่ว่าการอยู่อำเภอนาแก เป็นอำเภอนาแก สังกัดจังหวัดนครพนม และเป็น อำเภอนาแก มาตราบจนปัจจุบัน

๕ มิถุนายน ๒๔๘๔ ตำบลคำชะอี ได้รับยกฐานะเป็นกิ่งอำเภอคำชะอี แยกออกมาจากอำเภอมุกดาหาร ทำให้ตำบลหนองสูง ต้องแยกมาขึ้นกับกิ่งอำเภอคำชะอี จังหวัดนครพนม

๖ มิถุนายน ๒๔๙๙ กิ่งอำเภอคำชะอี ได้รับการยกฐานะ เป็นอำเภอคำชะอี ตำบลหนองสูงซึ่งอยู่ในเขตนนี้ จึงต้องขึ้นกับอำเภอคำชะอี จังหวัดนครพนม

เดือนกันยายน ๒๕๒๕ ทางราชการยกฐานะ อำเภอมุกดาหาร ขึ้นเป็นจังหวัด ทำให้ ตำบลหนองสูง โอนมาสังกัด จังหวัดมุกดาหาร

๑ มีนาคม ๒๕๒๘ ได้ยกฐานะตำบลหนองสูง ขึ้นเป็น กิ่งอำเภอหนองสูง จังหวัดมุกดาหาร

๔ พฤศจิกายน ๒๕๓๖ มีพระราชกฤษฏีกา ยกฐานะ กิ่งอำเภอหนองสูง ขึ้นเป็น อำเภอหนองสูง สังกัดจังหวัดมุกดาหาร นับแต่นั้นมา..